Transformatie van de onderwijsinspectie

De laatste sessie die ik bijwoonde tijdens de onderwijsdagen werd verzorgd door Arnold Jonk (hoofdinspecteur van het onderwijs). Leuk om de inspecteur die ik al langer op twitter (@ArnoldJonk) volg nu te ontmoeten. In de aankondiging van deze sessie werd gesproken over een transformatie van de onderwijsinspectie. Het woord “transformatie” roept bij mij grote verwachtingen op, die met de eerste sheet al iets werden getemperd want hier staat het woord “ontwikkeling“. Dit heeft bij mij toch een wat andere lading.

inspectie owd13

Terecht noemt Arnold Jonk gelijk aan het begin van zijn presentatie, dat de inspectie onafhankelijk is van het ministerie. Natuurlijk is er een nauw contact, maar het zijn twee verschillende organen met ieder een eigen verantwoordelijkheid. De inspectie is overigens de enige toezichthouder met een “eigen wet”. Bovendien is het wereldwijd één van de oudste onderwijsorganisaties.

De inspectie heeft in principe de keuze uit 3 toezichtsvarianten:

  • expertmodel: Prioriteit van het toezicht wordt daar gelegd waar experts inschatten dat de risico’s het grootst zijn.
  • datamodel: Het risico wordt vanuit data berekend en toezicht vindt plaats daar waar een hoog risiconiveau is.
  • probleemmodel: In dit model wordt een selectie gemaakt uit de grootste inhoudelijke risico’s en behoeft een complexere probleemanalyse.

De Nederlands onderwijsinspectie (die overigens veel collega’s uit het buitenland op bezoek krijgt om te kijken hoe zij het doen) heeft gekozen voor het datamodel. Wij beschikken over enorm veel data en er is dus een datagestuurde aanpak. Op basis van data wordt een risicoanalyse gemaakt en bij het signaleren van een risico wordt er verder gekeken. Een risico definitie is overigens iets anders dan een oordeel. Naast deze data wordt de inspectie ook veel gebeld en gemaild.

De afgelopen jaren heeft deze manier van toezicht bijgedragen aan het verbeteren van het onderwijs bij de (zeer) zwakke scholen. Hier lag dan ook de dominantie van het toezicht.

In de ontwikkeling naar de toekomst beweegt de inspectie zich naar een gedifferentieerd toezicht. Hier zijn uitgangspunten voor opgesteld:

  • Bij goede scholen/instellingen bouwen op informatie uit eigen kwaliteitszorgsystemen. Hierbij is aandacht voor de validatie-vraag en goal-distortion.
  • Er is een driedeling: moet beter / kan beter / is beter.
  • Het hanteren van een breed kwaliteitsbegrip. Niet alleen taal en rekenen.
  • Integrale verantwoordelijkheid van het bestuur is uitgangspunt: financiën en kwaliteit.
  • Ontwikkelen van toezicht in samenspraak met het onderwijsveld.
  • Hergebruik van verantwoordingsinformatie. Inspectie kan dan bijvoorbeeld scholen op de kaart gebruiken.

Belangrijk zijn wat mij betreft de laatste woorden van Arnold Jonk dat er heel veel kan in Nederland. Veel opmerkingen als een enkel “dat mag niet van de inspectie” zijn nergens op gebaseerd. De inspectie zal dan ook zeker geen innovatie remmen stelt Jonk. Hij nodigt het onderwijs dan ook uit als men dit in een concreet geval wel merkt om contact op te nemen. Uit eigen ervaring kan ik aangeven dat er inderdaad veel mogelijk is. Tijdens een bestuursgesprek met de inspectie wat ik onlangs had, heb ik deze open houding concreet gemerkt bij het spreken over consequenties van inclusief onderwijs en een project rond een integrale klas wat wij hebben. Wat mij betreft een goede ontwikkeling (of dan toch een transformatie?) dat er verder gekeken wordt naar cijfertjes op een toets. Onderwijs is gelukkig meer.

Met dank aan een twitterbericht van de Roosendaalse onderwijsman (@DeOnderwijsman) hier nog een link naar een filmpje van de onderwijsinspectie over het toezicht.

Over Teun Dekker

Directeur/bestuurder De Kroevendonk. Enige basisschool van de Stichting Protestants Christelijk Onderwijs te Roosendaal (SPCO). Op onze school wordt uitgegaan van mogelijkheden en inclusief gedacht. Motto: Geloven in ontwikkeling, altijd! In vrije tijd: organist van de protestantse kerk te Roosendaal. Master in leadership in education.
Dit bericht werd geplaatst in 2013, Teun Dekker en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Transformatie van de onderwijsinspectie

  1. JJ Vroom zegt:

    Dag Teun. Geen woord over onderwijstijd jammer genoeg. Het krampachtig vasthouden aan de definitie van ‘begeleide onderwijstijd’ in het MBO houdt wel degelijk innovatie tegen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s