Learning analytics nog in de kinderschoenen

Learning analytics – het verzamelen, analyseren en interpreteren van digitale onderwijsdata – staat in Nederland nog in de kinderschoenen. Volgens Sander Latour (Universiteit Amsterdam) zijn er twee richtingen in het hoger onderwijs: instellingen die een glorieuze toekomst zien voor gepersonaliseerd leren en opleidingen die learning analytics vooral willen inzetten voor zelfmonitoring door studenten.

In digitale leeromgevingen kan vrijwel alles wat een student doet worden gevolgd. Zo kan worden gemeten hoe vaak hij inlogt, welk studiemateriaal hij hoe lang bekijkt, hoe hij zich gedraagt op forums en of zijn bijdragen gewaardeerd worden door medestudenten. Die gegevens kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden om de kans op uitval te berekenen of om studenten te motiveren.

Nog lang niet alle instellingen voor hoger onderwijs zijn echter bezig met learning analytics. SURF is in 2011 met het onderwerp begonnen. Er is toen een innovatieregeling opgezet waarvoor hogescholen en universiteiten projecten konden indienen. Dit jaar is een nieuwe regeling opgezet, waar tien onderwijsinstellingen aan meedoen. In totaal ontving SURF in de afgelopen jaren 32 voorstellen.

Coach

Een project dat momenteel loopt, is ‘Coach’ van de Universiteit van Amsterdam, zei Wibo Bakker van SURF. Met Coach wil de universiteit studenten laten oefenen voor een wiskundeonderdeel in hun studie. Dat gebeurt in verschillende digitale omgevingen: via de leeromgeving van SOWISO het LMS en de Khan Academy. De digitale informatie die dat oplevert wordt centraal beschikbaar gemaakt. Vervolgens kan overkoepelende ondersteuning ontwikkeld worden.

De studenten krijgen continu persoonlijke feedback over hun leergedrag in diverse leeromgevingen, met de bedoeling te motiveren.

De zeven projecten uit de oude regeling zijn inmiddels geëvalueerd. Een artikel hierover is te vinden op Edukator.nl: Learning analytics: moeilijk om kansen te verzilveren.

Andere samenleving

Het antwoord op de vraag waar het uiteindelijk naartoe gaat met learning analytics, zal afhankelijk zijn van ontwikkelingen in de samenleving, zei Sander Latour. “Er zijn drie grote veranderingen gaande, en daarmee sluit ik aan bij de keynote van Claire Boonstra. De eerste verandering is een shift van een systeem waarin informatie hiërarchisch wordt verspreid, naar verspreiding in netwerken.”

Latour ziet “open ecosystemen” voor zich, waarin leren overal vandaan kan komen. “Het ligt niet vast dat we het de komende twintig jaar met hetzelfde materiaal gaan doen. Elk moment kan er lesmateriaal bijkomen uit diverse bronnen.” Learning analytics kan dan onder meer een rol spelen bij kwaliteitsbeoordeling.

Heterogene groepen

De tweede verandering is volgens Latour die van homogene groepen naar heterogene groepen. “Ze waren al nooit helemaal homogeen, maar vroeger wilden we de verschillen graag wat uitwissen. Nu kunnen we juist die verschillende perspectieven gebruiken om oplossingen te vinden. We zoeken veel meer naar diversiteit. In gratis online cursussen (moocs) wisselen mensen uit de hele wereld ideeën uit.”

Learning analytics kan hier onder meer een rol spelen bij het ondersteunen van waardevolle interactie. “We kunnen nu al analyseren hoe een student zich manifesteert in een discussie. Het is bijvoorbeeld mogelijk om de antwoorden die iemand geeft in een digitaal gesprek, te analyseren en te zien of iemand ruimte laat voor tegenargumenten.”

Soft skills

De derde verandering in de samenleving is die van uitkomst naar proces. “Wat is belangrijker, dat je het goede antwoord hebt aan het einde van de rit, of dat je het goede proces hebt gevolgd? Dat laatste vinden we steeds relevanter. Na dat magische moment waarop je volwassen bent en geen opleiding meer krijgt, verwachten we ook dat je het zelf kunt.”

“Als de uitkomst minder belangrijk wordt, komt er een sterkere nadruk te liggen op soft skills. Kan iemand samenwerken, is hij creatief?” Learning analytics kan volgens Latour een rol krijgen bij het meten van die vaardigheden, het geven van feedback en het vinden van peers en begeleiders.

Manipulatie

Nadelen van learning analytics kwamen in deze sessie niet aan bod, zoals de mogelijkheid van verkeerde interpretatie van gegevens en manipulatie van de digitale leeromgeving door studenten.

“Studenten zijn altijd slimmer dan je denkt”, zei Frans Brom, hoogleraar ethiek en technologie, in een andere sessie over learning analytics. “Een tooltje schrijven dat Blackboard regelmatig openmaakt, is niet zo moeilijk. Sturing via learning analytics roept strategisch gedrag op.”

Vanuit de zaal klonk de zorg dat al dat digitaal monitoren en ‘ranken’ van studenten negatief kan werken. “Als jij nooit genoemd wordt door anderen, als telkens de aandacht naar de besten gaat, heeft dat onderwijskundig enorme consequenties.”

Over Edukator

Edukator.nl (een initiatief Janneke Schuurman) publiceert nieuws over onderwijsinnovatie & ICT.
Dit bericht werd geplaatst in 2013, Janneke Schuurman en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Learning analytics nog in de kinderschoenen

  1. Pingback: Learning analytics: moeilijk om kansen te verzilveren | Edukator

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s